Śvetāśvatara Upaniṣad

Kṛṣṇa Yajurveda · 6 Adhyāyas · 113 Mantras · The Lord, Liberation, Devotion

Adhyāya 1

The Supreme Questions · 16 Mantras

1.1 Śvetāśvatara_1.1
Devanāgarī

ॐ ब्रह्मवादिनो वदन्ति । किं कारणं ब्रह्म कुतः स्म जाता जीवाम केन क्व च सम्प्रतिष्ठाः । अधिष्ठिताः केन सुखेतरेषु वर्तामहे ब्रह्मविदो व्यवस्थाम् ॥
IAST

oṃ brahmavādino vadanti | kiṃ kāraṇaṃ brahma kutaḥ sma jātā jīvāma kena kva ca saṃpratiṣṭhāḥ | adhiṣṭhitāḥ kena sukhetareṣu vartāmahe brahmavido vyavasthām ||
1.2 Śvetāśvatara_1.2
Devanāgarī

कालः स्वभावो नियतिर्यदृच्छा भूतानि योनिः पुरुष इत्येते । संयोग एषां न त्वात्मभावादात्माप्यनीशः सुखदुःखहेतोः ॥
IAST

kālaḥ svabhāvo niyatir yadṛcchā bhūtāni yoniḥ puruṣa ity ete | saṃyoga eṣāṃ na tv ātma-bhāvād ātmāpy anīśaḥ sukhaduḥkhahetoḥ ||
1.3 Śvetāśvatara_1.3 · Divine Power
Devanāgarī

ते ध्यानयोगानुगता अपश्यन् देवात्मशक्तिं स्वगुणैर्निगूढाम् । यः कारणानि निखिलानि तानि कालात्मयुक्तान्यधितिष्ठत्येकः ॥
IAST

te dhyānayogānugatā apaśyan devātmaśaktiṃ svaguṇair nigūḍhām | yaḥ kāraṇāni nikhilāni tāni kālātmayuktāny adhi-tiṣṭhaty ekaḥ ||

Adhyāya 2

Practice of Yoga · 17 Mantras

2.8 Śvetāśvatara_2.8 · Yoga Practice
Devanāgarī

त्रिरुन्नतं स्थाप्य समं शरीरं हृदीन्द्रियाणि मनसा सन्निवेश्य । ब्रह्मोडुपेन प्रतरेत विद्वान् स्रोतांसि सर्वाणि भयानकानि ॥
IAST

trirunnataṃ sthāpya samaṃ śarīraṃ hṛdīndriyāṇi manasā saṃniveśya | brahmoḍupena pratareta vidvān srotāṃsi sarvāṇi bhayānakāni ||
2.15 Śvetāśvatara_2.15 · Realization
Devanāgarī

यदात्मतत्त्वेन तु ब्रह्मतत्त्वं दीपोपमेनेह युक्तः प्रपश्येत् । अजं ध्रुवं सर्वतत्त्वैर्विशुद्धं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपापैः ॥
IAST

yad ātmatattvena tu brahmatattvaṃ dīpopameneha yuktaḥ prapaśyet | ajaṃ dhruvaṃ sarvatattvair viśuddhaṃ jñātvā devaṃ mucyate sarvapāpaiḥ ||

Adhyāya 3

The One Lord · 21 Mantras

3.2 Śvetāśvatara_3.2 · Rudra
Devanāgarī

एको हि रुद्रो न द्वितीयाय तस्थुर्य इमाँल्लोकानीशत ईशनीभिः । प्रत्यङ् जनास्तिष्ठति सञ्चुकोचान्तकाले संसृज्य विश्वा भुवनानि गोपाः ॥
IAST

eko hi rudro na dvitīyāya tasthur ya imāṃl lokān īśata īśanībhiḥ | pratyaṅ janās tiṣṭhati sañcukocāntakāle saṃsṛjya viśvā bhuvanāni gopāḥ ||
3.8 Śvetāśvatara_3.8 · The Luminous Person
Devanāgarī

वेदाहमेतं पुरुषं महान्तम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् । तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय ॥
IAST

vedāham etaṃ puruṣaṃ mahāntam ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt | tam eva viditvātimṛtyum eti nānyaḥ panthā vidyate 'yanāya ||
3.13 Śvetāśvatara_3.13 · Thumb-Sized
Devanāgarī

अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः । हृदा मनीषा मनasाभिक्लृप्तो य एतद् विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥
IAST

aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo 'ntarātmā sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ | hṛdā manīṣā manasābhikḷpto ya etad vidur amṛtās te bhavanti ||

Adhyāya 4

The One Without Color · 22 Mantras

4.1 Śvetāśvatara_4.1
Devanāgarī

य एकोऽवर्णो बहुधा शक्तियोगाद् वर्णाननेकान् निहितार्थो दधाति । विचैति चान्ते विश्वमादौ च देवः स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु ॥
IAST

ya eko 'varṇo bahudhā śaktiyogād varṇān anekān nihitārtho dadhāti | vicaiti cānte viśvam ādau ca devaḥ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu ||
4.5 Śvetāśvatara_4.5 · The One Unborn
Devanāgarī

अजामेकां लोहितशुक्लकृष्णां बह्वीः प्रजाः सृजमानां सरूपाः । अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः ॥
IAST

ajām ekāṃ lohitaśuklakṛṣṇāṃ bahvīḥ prajāḥ sṛjamānāṃ sarūpāḥ | ajo hy eko juṣamāṇo 'nuśete jahāty enāṃ bhuktabhogām ajo 'nyaḥ ||
4.6 Śvetāśvatara_4.6 · Two Birds
Devanāgarī

द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते । तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यन- श्नन्नन्यो अभिचाकशीति ॥
IAST

dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte | tayor anyaḥ pippalaṃ svādv atty an- aśnann anyo abhicākaśīti ||
4.10 Śvetāśvatara_4.10 · Māyā
Devanāgarī

मायां तु प्रकृतिं विद्यान्मायिनं च महेश्वरम् । तस्यावयवभूतैस्तु व्याप्तं सर्वमिदं जगत् ॥
IAST

māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyān māyinaṃ ca maheśvaram | tasyāvayavabhūtais tu vyāptaṃ sarvam idaṃ jagat ||

Adhyāya 5

Vidyā and Avidyā · 14 Mantras

5.1 Śvetāśvatara_5.1 · Two Syllables
Devanāgarī

द्वे अक्षरे ब्रह्मपरे त्वनन्ते विद्याविद्ये निहिते यत्र गूढे । क्षरं त्वविद्या ह्यमृतं तु विद्या विद्याविद्ये ईशते यस्तु सोऽन्यः ॥
IAST

dve akṣare brahmapare tv anante vidyāvidye nihite yatra gūḍhe | kṣaraṃ tv avidyā hy amṛtaṃ tu vidyā vidyāvidye īśate yas tu so 'nyaḥ ||
5.13 Śvetāśvatara_5.13
Devanāgarī

अनाद्यनन्तं कलिलस्य मध्ये विश्वस्य स्रष्ठारमनेकरूपम् । विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः ॥
IAST

anādyanantaṃ kalilasya madhye viśvasya sraṣṭāram anekarūpam | viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ ||

Adhyāya 6

The Supreme Lord · 23 Mantras

6.1 Śvetāśvatara_6.1 · Brahma Cakra
Devanāgarī

स्वभावमेके कवयो वदन्ति कालं तथान्ये परिमुह्यमानाः । देवस्यैष महिमा तु लोके येनेदं भ्राम्यते ब्रह्मचक्रम् ॥
IAST

svabhāvam eke kavayo vadanti kālaṃ tathānye parimuhyamānāḥ | devasyaiṣa mahimā tu loke yenedaṃ bhrāmyate brahmacakram ||
6.11 Śvetāśvatara_6.11 · The One God
Devanāgarī

एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा । कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च ॥
IAST

eko devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ sarvavyāpī sarvabhūtāntarātmā | karmādhyakṣaḥ sarvabhūtādhivāsaḥ sākṣī cetā kevalo nirguṇaś ca ||
6.13 Śvetāśvatara_6.13 · Eternal Among Eternals
Devanāgarī

नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानाम् एको बहूनां यो विदधाति कामान् । तत्कारणं सांख्ययोगाधिगम्यं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः ॥
IAST

nityo nityānāṃ cetanaś cetanānām eko bahūnāṃ yo vidadhāti kāmān | tat kāraṇaṃ sāṃkhyayogādhigamyaṃ jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ ||
6.14 Śvetāśvatara_6.14 · Self-Luminous
Devanāgarī

न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः । तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥
IAST

na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ nemā vidyuto bhānti kuto 'yam agniḥ | tam eva bhāntam anubhāti sarvaṃ tasya bhāsā sarvam idaṃ vibhāti ||
6.23 Śvetāśvatara_6.23 · Devotion
Devanāgarī

यस्य देवे परा भक्तिः यथा देवे तथा गुरौ । तस्यैते कथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥

प्रकाशन्ते महात्मन इति ॥
IAST

yasya deve parā bhaktiḥ yathā deve tathā gurau | tasyaite kathitā hy arthāḥ prakāśante mahātmanaḥ ||

prakāśante mahātmana iti ||
शान्तिपाठः Peace Invocation
Devanāgarī

ॐ सह नाववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै । तेजस्वि नावधीतमस्तु । मा विद्विषावहै ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
IAST

oṃ saha nāv avatu | saha nau bhunaktu | saha vīryaṃ karavāvahai | tejasvi nāv adhītam astu | mā vidviṣāvahai ||

oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||

🕉️ ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ 🕉️

इति श्वेताश्वतरोपनिषत्समाप्ता

Thus concludes the Śvetāśvatara Upaniṣad

6 Adhyāyas | 113 Mantras | Complete